Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Częstochowie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 16 marca 2018 r.

Sąd Okręgowy/Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie

Wydział IV

w składzie:

Przewodniczący SSO Marek Przysucha

Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Kłosowicz

po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2018 r. w Częstochowie

sprawy Z. M.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w C.

o prawo do emerytury

na skutek odwołania Z. M.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C.

z dnia 6 listopada 2017 r. Nr (...)

oddala odwołanie

Sygn. akt IV U 1662/17

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 6 listopada 2017r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział
w C. odmówił ubezpieczonemu Z. M. prawa do emerytury.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ rentowy podniósł, iż ubezpieczony nie spełnia warunków wymaganych art. 32 w związku z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Organ rentowy na dzień 1 stycznia 1999r. uznał za udowodnione okresy składkowe
i nieskładkowe w wymiarze 21 lat i 9 miesięcy. ZUS wskazał, iż nie uwzględnił do stażu pracy okresu pracy od 7 listopada 1994r. do 15 marca 1995r. w PPUH (...), ponieważ pracodawca nie wykazał okresów zasiłków chorobowych oraz czasowych niezdolności do pracy po 28 lutego 1995r. Ponieważ wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999r. nie udowodnił 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego, nie udowodnił 15-letniego okresu pracy
w warunkach szczególnych oraz na dzień zgłoszenia wniosku nie osiągnął wieku emerytalnego, brak jest podstaw prawnych do przyznania emerytury.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył ubezpieczony. Wnosił o uwzględnienie do ogólnego stażu pracy okresu pracy od 7 listopada 1994r. do 15 marca 1995r. w PPUH (...) powołując się na zapisy legitymacji ubezpieczeniowej. Domagał się również uwzględnienia do stażu pracy w warunkach szczególnych okresów pracy na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony w SKR W. i RSP L..

Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, wywodząc jak w zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:

Z. M. urodził się (...), wniosek o emeryturę zgłosił w dniu
16 października 2017r. Organ rentowy uznał za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999r. okresy składkowe w wymiarze 21 lat i 9 miesięcy. ZUS nie uznał ubezpieczonemu żadnego okresu pracy za wykonywany w warunkach szczególnych. Wnioskodawca złożył wniosek
o przekazanie środków zgromadzonych w OFE, na dochody budżetu państwa.

(v. akta rentowe).

Odwołujący w okresie od 1 marca 1976r. do 28 sierpnia 1976r. oraz od 11 marca 1980r. do 15 marca 1982r. był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w Spółdzielni Kółek Rolniczych (...) na stanowisku kierowcy.

(v. akta rentowe oraz wyjaśnienia ubezpieczonego k. 19-19v akt).

Wnioskodawca w okresie od 16 marca 1982r. do 31 grudnia 1993r. był zatrudniony Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej (...) w L.. Odwołujący został przyjęty w poczet członków w dniu 9 czerwca 1982r. Wykonywał pracę na stanowisku kierowcy oraz ślusarza. Do zakończenia zatrudnienia doszło z powodu skreślenia ubezpieczonego z listy członków w związku z likwidacją grupy robót.

(v. akta rentowe oraz wyjaśnienia ubezpieczonego k. 19-19v akt).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie jest nieuzasadnione.

Zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2017r., poz. 1383 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1)  okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury
w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz

2)  okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (ust. 2).

Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS, ubezpieczonym urodzonym przed 1 stycznia 1949r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ust.1. Ust. 2 art. 32 ustawy stanowi, iż za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. W ust. 4 powołanego art. 32 ustawy wskazano, iż wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych tj. rozporządzenia RM z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Do uzyskania prawa do emerytury wymagany jest dla mężczyzny okres zatrudnienia w wymiarze 25 lat /§3/. Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli osiągnie wiek emerytalny, wynoszący dla mężczyzn 60 lat, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych /§ 4 ust. 2/. Praca w warunkach szczególnych winna być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku /§ 2 ust. 1/.

Ubezpieczony co prawda w dniu (...). osiągnął 60 rok życia oraz złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Nie udowodnił jednak na dzień 1 stycznia 1999r. 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego, ani 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych.

Organ rentowy na dzień 1 stycznia 1999r. uznał za udowodnione okresy składkowe
i nieskładkowe w wymiarze 21 lat i 9 miesięcy. Do stażu tego nie uwzględnił okresu pracy od 7 listopada 1994r. do 15 marca 1995r. w PPUH (...), przy czym okres ten stanowi jedynie 4 miesiące i 9 dni i nie pozwala na uzupełnienie ogólnego stażu pracy do wymaganych 25 lat. Jak wskazywał sam ubezpieczony ZUS przed 1999r. nie pominął mu innych okresów pracy.
Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, że organ rentowy (poza wymienionym okresem pracy w PPUH (...)) uwzględnił do ogólnego stażu pracy ubezpieczonemu wszystkie okresy zgodnie z przedłożoną dokumentacją.

Niezależnie od powyższego ubezpieczony nie wykazałby 15-letniego okresu pracy
w warunkach szczególnych. ZUS nie uznał ubezpieczonemu żadnego okresu pracy za wykonywany w warunkach szczególnych. Odwołujący domagał się uwzględnienia okresów pracy od 1 marca 1976r. do 28 sierpnia 1976r. oraz od 11 marca 1980r. do 15 marca 1982r. w Spółdzielni Kółek Rolniczych (...) oraz od 16 marca 1982r. do 31 grudnia 1993r. był zatrudniony Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej (...) w L., które łącznie stanowią 14 lat, 3 miesiące i 20 dni.

Powyższe okresy nie stanowią zatem 15 lat. Ponadto w przeważającej części zatrudnienia Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej (...) w L., tj. od
9 czerwca 1982r. do 31 grudnia 1993r. ubezpieczony był członkiem spółdzielni, co potwierdził również w swoich wyjaśnieniach. Z powołanego wyżej przepisu art. 32 ustawy o emeryturach i rentach wynika, że przewidziana w nim możliwość przyznania emerytury w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 tej ustawy dotyczy przypadków wykonywania pracy tylko przez pracowników. Takie ograniczenie prawa do wcześniejszej emerytury jedynie do wypadków świadczenia pracy w charakterze pracownika nie jest niezgodne z konstytucyjną zasadą równego traktowania. Wskazać należy, iż jak wynika pośrednio z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 czerwca 2004r. (sygn. P 17/03, OTK ZU 2004 nr 6a) o ile nie ma podstaw do różnicowania uprawnień do emerytury w zależności od rodzaju zakładu pracy (pracodawcy), w którym pracownik jest zatrudniony, o tyle nie kwestionuje się ograniczenia prawa do wcześniejszej emerytury z uwagi na wykonywanie zatrudnienia tylko w charakterze pracownika. Takie zróżnicowanie uprawnień podmiotów ma charakter elementarny i wiąże się ze szczególnymi cechami stosunku pracy, które jakościowo odróżniają go od innych stosunków prawnych, w tym także i takich, w ramach których świadczona jest praca. Wykonywanie zatrudnienia w ramach stosunku pracy daje podstawę wyodrębnienia określonej grupy osób i usprawiedliwia inne ich traktowanie w regulacjach prawa pracy aniżeli osób, które statusu takiego nie mają.

Wykonywanie pracy na podstawie stosunku członkostwa w spółdzielni nie odpowiada warunkom opisanym w art. 22 § 1 k.p., ponieważ z istoty członkostwa wynikają inne prawa
i obowiązki, niewystępujące w stosunku pracy, a określone w art. 18 ustawy z 1982 r. - Prawo spółdzielcze. W rezultacie praca członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej, nawet gdy jest wykonywana w warunkach szczególnych, nie podlega zaliczeniu do okresu uprawniającego do emerytury na podstawie art. 184 w związku z art. 32 u.e.r.f.u.s. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 8 października 2015r., sygn. III AUa 1344/14, LEX nr 1916641).

Tym samym wykonywanie pracy jako członek wyklucza możliwość uwzględnienia danego okresu pracy do okresów pracy w warunkach szczególnych niezależnie od charakteru wykonywanych czynności.

W sprawie z odwołania od decyzji organu rentowego, jej treść wyznacza przedmiot
i zakres rozpoznania oraz orzeczenia sądu pracy i ubezpieczeń społecznych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia z dnia 13 maja 1999r., sygn. II UZ 52/99, OSNP 2000/15/601).

Istota decyzji organu rentowego polega na rozstrzygnięciu o prawie do konkretnego świadczenia (lub o jego wysokości) jako całości, a nie o poszczególnych elementach składających się na to prawo. Sąd stwierdzający spełnienie przez ubezpieczonego jednego lub więcej warunków powstania prawa do świadczenia, nie może ustalić tego w sentencji wyroku, przy jednoczesnym oddaleniu odwołania ubezpieczonego od niekorzystnej dla niego decyzji organu rentowego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2000r., sygn. akt II UKN 147/00, OSNP 2002/16/389).

Zaskarżoną decyzją organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury.
W związku z powyższym sąd rozpoznając odwołanie od takich decyzji orzeka
o ich zasadności pod kątem prawa do wnioskowanego świadczenia. W sytuacji braku możliwości wykazania 25-letniego stażu ogólnego oraz 15-letniego stażu pracy w warunkach szczególnych nawet uwzględnienie poszczególnych okresów do stażu pracy ogólnego czy
w warunkach szczególnych skutkowałoby oddaleniem odwołania. W związku z powyższym sąd nie przeprowadzał szerszego postępowania dowodowego w tym zakresie.

W konsekwencji uznając zaskarżoną decyzję za prawidłową Sąd, na podstawie wyżej powołanych przepisów oraz art. 477 ¹⁴ § 1 k.p.c., oddalił odwołanie ubezpieczonego.