Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Częstochowie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 grudnia 2016 r.

Sąd Okręgowy/Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie

Wydział IV

w składzie:

Przewodniczący SSO Marek Przysucha

Protokolant Małgorzata Kłosowicz

po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2016 r. w Częstochowie

sprawy A. G.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w C.

o prawo do emerytury

na skutek odwołania A. G.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C.

z dnia 5 sierpnia 2016 r. Nr (...)

zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje ubezpieczonej A. G. prawo do emerytury od 5 sierpnia 2016 roku.

Sygn. akt IV U 1099/16

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 5 sierpnia 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział
w C. odmówił ubezpieczonej A. G. prawa do emerytury.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ rentowy podniósł, iż ubezpieczona nie spełnia warunków wymaganych art. 32 w związku z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Organ rentowy na dzień 1 stycznia 1999r. uznał za udowodnione okresy składkowe
i nieskładkowe w wymiarze 22 lat, 4 miesięcy i 15 dni, w tym 14 lat i 17 dni pracy wykonywanej w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych. ZUS wskazał, iż nie uwzględnił do okresów pracy w warunkach szczególnych okresu pracy
w (...) Zakładach (...) od 1 września 1976r. do 27 czerwca 1979r.
w charakterze ucznia, ponieważ zawarcie umowy o naukę zawodu wyklucza możliwość wykonywania pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła ubezpieczona. Domagała się jej zmiany
i przyznania prawa do emerytury. Argumentowała, iż decyzja jest dla niej krzywdząca, ponieważ od 1 września 1976r. pracowała w takich samych warunkach, jak i później.

Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, wywodząc jak w zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:

A. G. urodziła się (...), wniosek o emeryturę zgłosiła w dniu
18 lipca 2016r. Organ rentowy uznał za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999r. okresy składkowe i nieskładkowe w wymiarze 22 lat, 4 miesięcy i 15 dni, w tym 14 lat i 17 dni pracy wykonywanej w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy
(w(...)Zakładach (...). od 28 czerwca 1979r. do 28 lipca 1983r., od 17 września 1984r. do 17 grudnia 1985r. oraz od 19 grudnia 1988r. do 31 grudnia 1998r.
z wyłączeniem przypadających po 14 listopada 1991r. okresów zwolnień chorobowym
w wymiarze 1 roku, 4 miesięcy i 10 dni). Odwołująca nie przystąpiła do Otwartego Funduszu Emerytalnego.

dowód: akta ZUS.

Ubezpieczona od 1 września 1976r. była zatrudniona w (...) Zakładach (...) w C.. Odwołująca początkowo była uczniem praktycznej nauki zawodu i jednocześnie uczęszczała do (...) Szkoły Zawodowej w Zespole Szkół (...) w C.. Egzamin z praktycznej nauki zawodu zdała
w dniu 15 czerwca 1979r. Naukę w Szkole ukończyła w dniu 27 czerwca 1979r.

dowód: akta ZUS, wyjaśnienia ubezpieczonej (k. 16-16v akt).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 887 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1)  okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury
w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz

2)  okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (ust. 2).

Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS, ubezpieczonym urodzonym przed 1 stycznia 1949r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ust.1. Ust. 2 art. 32 ustawy stanowi, iż za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. W ust. 4 powołanego art. 32 ustawy wskazano, iż wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych tj. rozporządzenia RM z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Do uzyskania prawa do emerytury wymagany jest dla kobiety okres zatrudnienia w wymiarze 20 lat /§3/. Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli osiągnie wiek emerytalny, wynoszący dla kobiet 55 lat, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych /§ 4 ust.2/. Praca w warunkach szczególnych winna być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku /§ 2 ust. 1/.

Ubezpieczona spełnia wszystkie powołane wyżej warunki do uzyskania prawa do emerytury, bowiem do dnia 1 stycznia 1999r. osiągnęła okres pracy w wymiarze ponad 20 lat,
w tym ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych oraz w dniu 5 sierpnia 2016r. ukończyła 55 lat. Ponadto nie jest członkiem OFE.

Niewątpliwie brak jest podstaw do uwzględnienia do stażu pracy w warunkach szczególnych okresu praktycznej nauki zawodu w (...) Zakładach (...) w C. od 1 września 1976r. do 27 czerwca 1979r. Co tego okresu zarówno z dokumentacji, jak i z wyjaśnień ubezpieczonej bezsprzecznie wynika, że w tym okresie była uczniem praktycznej nauki zawodu. W myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Młodociani zatrudnieni w celu nauki zawodu obowiązani są do dokształcania się
w zakresie obranego zawodu. Ubezpieczona obok wykonywania prac w zakładzie pracy uczęszczała do (...) Szkoły Zawodowej. Na jej czas pracy składał się zarówno czas praktyk w zakładzie pracy, jak i nauki teoretycznej w szkole. Brak jest w takiej sytuacji podstaw do uznania, iż wykonywała stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace określone w art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Tym niemniej ubezpieczona wykazała ponad 15-letni okres pracy w warunkach szczególnych. W okolicznościach niniejszej sprawy nie było sporne, iż okresy od 28 czerwca 1979r. do 28 lipca 1983r., od 17 września 1984r. do 17 grudnia 1985r. oraz od 19 grudnia 1988r. do 31 grudnia 1998r. były okresami pracy ubezpieczonego w warunkach szczególnych. Organ rentowy wyłączył jednak z tych okresów przypadające po 14 listopada 1991r. okresy zwolnień chorobowych w wymiarze 1 roku, 4 miesięcy i 10 dni (v. k. 41 akt ZUS tom(...)). Zdaniem Sądu powyższe okresy pracy w warunkach szczególnych winny zostać uwzględnione bez wyłączania okresów zasiłków chorobowych. Odwołać się w tym miejscu należy do poglądu Sądu Najwyższego, który podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie, iż wykazanie w dniu 1 stycznia 1999r. określonego w art. 184 ustawy z 1998r.
o emeryturach i rentach z FUS okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach wyłącza ponowne ustalenie tego okresu po osiągnięciu wieku emerytalnego, według zasad wynikających z art. 32 ust. 1a pkt 1 obowiązujących po dniu 1 lipca 2004r. czyli
z pominięciem okresów zasiłków chorobowych. Sytuacja osób wymienionych w art. 184 ustawy, opisywana jako ekspektatywa prawa podmiotowego, polega na spełnieniu się tylko części stanu faktycznego koniecznego do nabycia prawa, które poprzedza i zabezpiecza przyszłe prawo podmiotowe. Ochrona ekspektatywy może wynikać z jej istoty, lecz może także zyskiwać wzmocnienie w prawie. Funkcję takiego wzmocnienia spełnił art. 184 ustawy emerytalno-rentowej wobec pozostających w toku stosunków nabywania prawa do emerytury z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach przed dniem 1 stycznia 1999r.
W przepisie tym ustawodawca utrwalił sytuację osób, które w dniu wejścia w życie ustawy wypełniły warunki stażu szczególnego i ogólnego i zadeklarował ich przyszłe prawo do emerytury w wieku wcześniejszym. Przez wydanie tego przepisu nastąpił stan związania,
tj. zobowiązania się przez Państwo do powstrzymywania się od jakiejkolwiek ingerencji
w istniejące prawo tymczasowe. Wobec tego przewidziana w ustawie ekspektatywa nie mogła wygasnąć wskutek nowej regulacji ustalania stażu pracy w szczególnych warunkach (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 2010r., sygn. II UK 313/09, LEX nr 604213; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2011r., sygn. I UK 12/11, LEX nr 989126).

Zaliczenie tych okresów pozwala ubezpieczonej na wykazanie łącznie 15 lat,
4 miesiące i 27 dni pracy w warunkach szczególnych. Ubezpieczona spełnia również pozostałe warunki konieczne do uzyskania emerytury.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji w oparciu o powołane przepisy oraz art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c.